Avrupa Birliği'nin 2024/573 sayılı F-gaz Tüzüğü, soğutma, klima, ısı pompası ve elektrik dağıtım sektörlerinde kullanılan florlu sera gazlarının (HFC, PFC, SF₆) tüketimini 2050'ye kadar %98 oranında azaltmayı hedefliyor. Bu düzenleme, Türkiye gibi ihracat yapan ülkeleri de doğrudan etkiliyor.
Temel Değişiklikler
- 2026'dan itibaren: GWP > 2.500 olan gazların ev tipi klimalarda kullanımı yasak
- 2027: Ticari soğutmada GWP > 1.500 yasak
- 2030: Tüm yeni split klimalarda GWP < 750 zorunlu
- 2032: Tek aşamalı ısı pompalarında GWP < 150
- 2050: Yeni elektrik şalt cihazlarında SF₆ tamamen yasak
Türkiye'ye Etkisi
Türkiye'nin AB'ye 4 milyar dolar üzerinde beyaz eşya ihracatı bulunuyor. AB pazarına ürün satabilmek için tüm üreticilerin yeni nesil soğutucu akışkanlara geçişi zorunlu hale geldi:
- R-32 (GWP 675) — geçiş döneminde
- R-454B (GWP 466) — orta vadeli
- R-290 propan (GWP 3) — uzun vadeli ev tipi
- R-744 CO₂ (GWP 1) — ticari soğutma
- R-717 NH₃ (GWP 0) — endüstriyel
Servisteki Gerçek
R-32 ve R-290 yanıcıdır (A2L ve A3 sınıfı). Servis personelinin yeniden eğitilmesi, atölye standartlarının güncellenmesi ve kaçak detektörlerinin yenilenmesi gerekiyor. Eski R-410A cihazların geri dönüşüm planları şimdiden hazırlanmalı.
Geri Kazanım Zorunluluğu
F-gaz Tüzüğü, kullanım ömrü biten cihazlardan soğutucu akışkanın geri kazanılmasını ve sertifikalı imhasını da zorunlu kılıyor. Türkiye'de bu altyapı henüz olgunlaşmadı, ciddi bir hizmet boşluğu var.
GNS Gaz, yeni nesil soğutucu akışkan tedariği ve sertifikalı geri kazanım hizmetiyle yetkili tedarikçiler arasında yer almaktadır.
